فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
56
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
ذكر واقعات منزل بغازى ده رايات همايون بعزم روز افزون روز جمعه از قصر عارفان روان شده در دو فرسخى آن منزل [ 23 پ ] نزول اجلال فرمودند و عساكر طرّا « 1 » تهيّه يراق يورش قزاق كرده ، از طرق مختلفه متوجه تركستان شدند و ديگر روز از آنجا بموضع بغازى ده آمدند و درين موضع حكم عالم مطيع عزّا صدار يافت كه حضرت سلطنت پناه ، فضايل دستگاه ، عبيد اللّه سلطان با عساكر خاصه و لشكريان بخارا ، مقدمهء عسكر همايون شده در قطع مسافت چول بخارا به تركستان پيش رو باشد و جناب امير جلال الدين - اورس از امراى سلطان با لشكرى خارج از حدّ عدّو احصا مقدمهء لشكر قراول شده روان شدند ، موازى بيست هزار سوار نامدار كه هر يك هژبرى شير اقتدار و در مصاف دل آورى پلنگى خونخوار بودند در ركاب دولت حضرت عبيد اللّه سلطان عازم قطع چول راه تركستان شدند و فى الواقع ذات مكرّم سلطان عبيد اللّه مجموعهء مكارم اخلاق پادشاهى و مجمع صفات كمال نامتناهيست ، با شجاعت كامل جمع راى و شهامت جهانگيرى فرموده و با تفرّد در انواع علوم و معارف بآداب عبادت الهى و طاعت پادشاهى اقدام نموده ، در بخارا قراءة كتاب « حصن حصين » نزد اين فقير ميفرمود . نوبتى درسش بدين حديث رسيده بود كه حضرت رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلّم ميفرمايد « صلة الرحم تزيد فى العمر » يعنى صلهء رحم زيادت ميگرداند در عمر . فقير گفتم : مقتضاى صلهء رحم آنست كه به قدر قرابت و اندازهء آن اين كس رعايت قريب نمايد . اگر فرضا آن قريب كافر باشد يا فاسق بايد كه رعايت رحم را در باب او ترك نكند و دعاى هدايت باسلام و صلاح در باب ايشان دريغ ندارد . لشكر قزاق اگر چه اعمال ايشان با قواعد شرع موافق نيست فامّا با شما صورت قرابت دارند و با اتصالات نسبى ، وصلتهاى سببى هم
--> ( 1 ) - طرا : بضم تا و تشديد راء يعنى جمعا - نويسندهء نسخه اين كلمه را اشتباها « اطر » نوشته بود .